Aan de voet van de Dikke Toren, verscholen tussen dijk en boomgaard, ligt de stokerij van Lubberhuizen. Wie hier aankomt – via het pontje, over de dijk of dwars door het fruit – stapt een plek binnen waar verleden en ambacht elkaar vanzelfsprekend ontmoeten.

De stokerij huist in het oude brandweerhuisje van Varik. Wat ooit dienst deed als plek van paraatheid, is nu het kloppend hart van geur, smaak en geduld. Hier wordt gewerkt met wat het land geeft, in het ritme van de seizoenen. Geen haast, geen opsmuk – alleen vakmanschap en aandacht.

Naast de stokerij ligt het proeflokaal, ooit een klaslokaal. Nog altijd is het een plek van samenkomst. Voor verhalen, voor muziek, voor kunst en vooral voor het delen van wat hier gemaakt wordt. Want een goede drank begint misschien in de ketel, maar komt pas echt tot leven aan tafel.

“Waar fruit, tijd en vakmanschap samenkomen in één ketel.”

De oogst

Het begint allemaal bij het fruit

Alles begint met fruit. Niet zomaar fruit, maar rijp fruit – op het moment dat het bijna vanzelf loslaat van de boom. In de Betuwe, waar de boomgaarden het landschap bepalen, is dat moment heilig.

De stokerij werkt al jaren samen met lokale fruittelers. In de oogsttijd is er dagelijks contact: wat is rijp, wat kan vandaag verwerkt worden? Want tijd is hier geen detail, maar een voorwaarde. Hoe rijper het fruit, hoe rijker de aroma’s en hoe hoger het suikergehalte.

Valfruit – in Duitsland zo mooi Streuobst genoemd – is vaak het meest geschikt. Zacht, vol geur, intens van smaak. Supermarktfruit blijft buiten de deur; dat is te vroeg geplukt en mist precies wat nodig is voor een goed distillaat.

Hier wordt niet gezocht naar perfectie in uiterlijk, maar naar karakter in smaak.

“In stilte en geduld verandert fruit langzaam in belofte.”

Het vergisten

Borrelende belofte

Zodra het fruit binnenkomt, begint het proces dat alles in beweging zet: de vergisting. Grote vruchten worden eerst gehakseld, zodat het sap vrijkomt. Steenvruchten gaan, met pit en al, het vat in – zorgvuldig, om hun karakter te behouden.

In de vergistingsvaten wordt gist toegevoegd. Daarna sluit het deksel en begint het wachten. Het waterslot laat het koolzuur ontsnappen, maar houdt zuurstof buiten. Binnenin gebeurt het werk: suikers worden langzaam omgezet in alcohol.

Het borrelt, het leeft, het verandert. Wat ooit fruit was, wordt een aromatische massa vol belofte. De geur die vrijkomt is zoet en licht bedwelmend – een voorbode van wat komen gaat.

Vergisten is geen stap die je versnelt. Het is een proces dat je begeleidt, maar nooit forceert.

Het distilleren

Ruwstook en fijnstook

In het brandweerhuisje staat de koperen ketel. Zodra het vergiste fruit klaar is, wordt het hierin verwarmd. Langzaam stijgt de temperatuur, tot de alcohol begint te verdampen – eerder dan het water.

De damp stijgt op door de hals van de alambiek en condenseert in de koeler tot een heldere vloeistof. Dit is de eerste stook: de ruwstook. Daarna volgt de fijnstook, waarin het vakmanschap van de stoker zich laat zien.

Hier wordt gescheiden: de voorloop, de middenloop en de naloop. Alleen het hart – de middenloop – is wat uiteindelijk bewaard blijft. Geur, temperatuur, tijd en ervaring bepalen het moment van snijden.

Het resultaat is een krachtig, helder distillaat, waarin de essentie van het fruit is gevangen. Geen toevoegingen, geen omwegen – alleen wat de vrucht van nature meebrengt.

De rijping

Geduld in eikenhout

Na het stoken begint een nieuw hoofdstuk: de rijping. Veel fruitdistillaten rusten in glazen mandflessen of roestvrijstalen vaten, om hun frisse, fruitige karakter te behouden. Maar sommige distillaten vragen om meer tijd en diepgang.

In de kelder liggen eikenhouten vaten, waarin de drank langzaam verandert. Hier is het koel, donker en stil. Door de poriën van het hout ontsnapt jaarlijks een klein deel van de alcohol – het zogeheten engelendeel. Tegelijkertijd dringt er zuurstof binnen, wat zorgt voor een zachte, geleidelijke ontwikkeling.

Het hout geeft kleur en smaak: van licht goud tot diep amber, van subtiel rond tot rijk en complex. Sommige dranken rijpen jaren, soms volgens het solera-systeem, waarbij jong en oud met elkaar worden verbonden.

Rijping is geduld. En vertrouwen dat tijd iets toevoegt wat niet te versnellen is.

“Tijd geeft wat de ketel niet kan: diepte, zachtheid en karakter.”

Het proeven

Uiteindelijk komt alles samen in het proeflokaal of op het terras. Hier gaat het niet om drinken, maar om ervaren. Om ruiken, proeven en vergelijken – zonder haast en zonder omwegen.

Tijdens rondleidingen met proeverij krijgen de distillaten hun verhaal.
Regelmatig worden de distillaten gecombineerd met kazen, zorgvuldig gekozen om elkaar te versterken. Zo ontstaan verrassende combinaties die blijven hangen, ook voor wie al vaker aan tafel heeft gezeten.

En dat gebeurt hier veel. Mensen blijven hangen. Want uiteindelijk draait het hier om meer dan smaak alleen. Het is de sfeer, de aandacht en het samenzijn. Even deel uitmaken van een plek waar alles begint bij fruit – en eindigt in een glas dat je bijblijft.

 

Zelf proeven?

Een proeverij kun je combineren met een rondleiding.

Particulieren kunnen eigen fruit aanleveren, zoals appels, peren en pruimen. Dit gaat om hoeveelheden van doorgaans minimaal 100 kg.

Voor zeldzamere en bijzondere fruitsoorten zoals mispels, sleedoorn, moerbeien, kerspruimen en vele andere soorten zijn we ook geïnteresseerd in kleinere hoeveelheden.

Hiervoor kunnen we de handelsprijzen betalen, maar liever ruilen we het tegen flessen (de tegenwaarde met groothandelskorting).

Neem voor vragen even contact met ons op via mail.

Bij ons kunt u ook een uniek en persoonlijk product laten maken. Zo maakten wij bijvoorbeeld een een bramenlikeur speciaal voor een bruiloft. Het bruidspaar bestelde voor al hun gasten een flesje als blijvend aandenken en ontwierp zelf de etiketten. Wij verzorgden vervolgens het complete eindproduct, klaar om cadeau te geven.

Heeft u zelf nog geen ontwerp? Geen probleem. Onze vormgeefster kan ook een professioneel etiket voor u ontwerpen, zoals zij eerder deed voor advocatenkantoor Stonewater. Wij denken graag met u mee over de mogelijkheden.

Wat is rijp,
wat kan vandaag verwerkt worden?

Neem contact op voor rondleidingen en proeverijen

Via e-mail of telefoon